Polski Portret Generatywny

Badanie obejmuje sześć modeli generatywnej AI, odpytywanych przez ich oficjalne API: ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity, Grok i DeepSeek. Badanie główne trwało od 25 sierpnia do 28 września 2026 roku: modele dostały 1 400 pytań w 11 językach, 700 w imieniu osób prywatnych i 700 w imieniu firm z 12 rynków: Chin, Czech, Francji, Hiszpanii, Niemiec, Norwegii, Słowacji, Szwecji, Ukrainy, USA, Wielkiej Brytanii i Włoch. Pytania dotyczą codziennych decyzji: gdzie pojechać na weekend, gdzie studiować, dokąd się przeprowadzić, gdzie postawić zakład, komu zlecić produkcję, jak sprawdzić kontrahenta. Powstało 8 400 odpowiedzi; każdą ocenił ten sam model-sędzia, a wynik sprawdziło pięć warstw kontroli opisanych w aneksie. Od 30 września do 2 listopada 2026 roku trwały pomiary kontrolne i dodatkowe: krótka lista dla firm (96 pytań bez nazwy Polski, 576 odpowiedzi), pomiary tematyczne o wojnie i pomiar w trybie z wyszukiwaniem. Cały program badawczy to ponad 14 500 odpowiedzi modeli językowych (LLM). Raport ma dwie części: „Polska dla ludzi” i „Polska dla biznesu”.

„Polski Portret Generatywny” to mapa semantyczna Polski: zapis tego, jakie miejsca, nazwiska, firmy, argumenty i źródła sześć modeli językowych łączy z naszym krajem, gdy odpowiadają osobom i firmom z 12 krajów. Poniżej najmocniejsze liczby z obu części. Każda ma mianownik i rozdział, w którym jest reszta.

Część I. Polska dla ludzi

• Polska jest w odpowiedzi, gdy jest w pytaniu. Gdy pytanie nie wymienia Polski, modele wprowadzają ją same w 72,4% z 1 452 odpowiedzi. W pytaniach o region pada w 91,7%, ale zapytane o Europę „w ogóle” modele wymieniają ją w mniej niż co drugiej odpowiedzi (45,1% z 324). (rozdz. 1–2)

• Wymieniana częściej niż polecana. Wyraźne polecenie w 55,9% z 1 051 odpowiedzi, w których model sam wprowadził Polskę; odradza 1,7%. Im rzadziej Polska pada, tym częściej jest polecana: w pytaniach o region 47,0%, w pytaniach o Europę ogólnie 62,3%. (rozdz. 4)

• Chopin w każdej odpowiedzi o znanych Polaków, a w jednej na osiem o wyjazd do Polski. 144 ze 144 wobec 12,0% z 1 116 odpowiedzi praktycznych. Polskie gry (Wiedźmin, CD Projekt) są w 86,1% z 72 odpowiedzi na pytanie „z czego Polska dziś słynie” i w 0 z 1 116 odpowiedzi praktycznych. (rozdz. 6)

• Ile kosztuje życie w Krakowie? Odpowiedź odsyła do serwisu, którego nikt w Polsce nie redaguje. numbeo.com w 225 z 4 200 odpowiedzi osób prywatnych, GUS w 76. (rozdz. 9)

• Sprzedawca wycieczek przed narodowym portalem turystycznym. W źródłach z wyszukiwania getyourguide.com ma 83 cytowania, poland.travel 15. Adresy podane przez model prowadzą w 49,5% do polskich stron, źródła z wyszukiwania w 22,4%. (rozdz. 5)

• Zapytane o wojnę, modele nie odradzają Polski, ale prawie zawsze dodają „ale”. 0 z 792 odpowiedzi odradza ją jako kierunek, bez zastrzeżeń 15,7%, NATO w 78,1% (osobny pomiar z października). (podrozdz. 4.7)

• 14 potwierdzonych błędów faktograficznych (dolna granica, nie częstość); najpoważniejsze dotyczą przepisów, od których zależy decyzja: „Polska nie jest w strefie Schengen”, „Polska nie pozwala na podwójne obywatelstwo”. (rozdz. 7)

Warto się zagłębić: rozdz. 5 (źródła: gov.pl to najczęściej cytowana domena, u każdego z sześciu modeli i na każdym z 12 rynków, a Wikipedia prawie nie istnieje jako źródło, 0,6% cytowań); rozdz. 6 (kanon na zapytanie i kanon w użyciu, czyli luka aktywacji); rozdz. 8 (12 kart rynków: co modele mówią o Polsce osobom z danego kraju).

Część II. Polska dla biznesu

• Firmom modele podsuwają Polskę same w 98 odpowiedziach na 100. 98,4% z 576 odpowiedzi na pytania bez nazwy Polski (krótka lista, 30 września); wyraźnie polecona w 82,5%. (rozdz. 2)

• Polska przegrywa na geografii, nie na kosztach. Polecenie: rynek zbytu 93,1%, inżynierowie 93,0%, produkcja kontraktowa 69,4%, magazyn dla Europy 62,3%. Koszt jest argumentem Polski w każdej odpowiedzi logistycznej, a hubem są Holandia i Niemcy (dowóz na zachód w 2–3 dni). (rozdz. 2, 4, 10)

• KGHM pada w każdej odpowiedzi o największe polskie firmy, a w 21 z 4 200 odpowiedzi dla firm. Polskie firmy, które naprawdę pracują w odpowiedziach dla biznesu, to rejestry: Krajowy Rejestr Długów w 143 odpowiedziach, BIG InfoMonitor w 97. (rozdz. 5)

• Proszona o certyfikowanych polskich poddostawców, odpowiedź podaje polską firmę w 5 przypadkach na 30. (rozdz. 5)

• PAIH jest w odpowiedziach modeli, a wyszukiwanie w języku rynku rzadko do niej prowadzi. W pytaniach o dotacje PAIH jest w 26 z 27 odpowiedzi z adresami podanymi przez model i w 3 z 12 ze źródłami z wyszukiwania. (rozdz. 6)

• Prom przez Bałtyk modele dokładają szwedzkim firmom same. Prom w 87 z 348 odpowiedzi dla szwedzkich firm, choć żadne pytanie nie pyta o prom. (rozdz. 7, 10)

• Wojna nie odbiera Polsce polecenia. Żadna z 864 odpowiedzi nie odradza jej jako wyboru, ale tylko 3,8% poleca bez „ale”, a część podsuwa zarządom wrażliwym na ryzyko Czechy. Jako baza odbudowy Ukrainy Polska jest polecona w każdej odpowiedzi. (rozdz. 8)

• Dostęp do wyszukiwarki nie wprowadza Polski do odpowiedzi. W osobnym pomiarze z października (233 pytania bez nazwy Polski, trzy modele) wzmianka o Polsce była z wyszukiwaniem taka sama albo rzadsza. (podrozdz. 6.5)

Warto się zagłębić: rozdz. 4 (osiem obszarów decyzji i konkurenci Polski w każdym z nich); rozdz. 6 (źródła dla firm i tryb z wyszukiwaniem); rozdz. 8 (wojna: firmy słyszą o Unii i energii, osoby prywatne o ostrzeżeniach ministerstw).

Dwa cytaty z odpowiedzi modeli

„Polska jest prawdopodobnie najlepszym wyborem dla Skandynawa: stosunkowo blisko, kraj UE, bezpieczna, bogata w przeżycia i znacznie tańsza niż Szwecja, Norwegia czy Dania.”

Claude, Szwecja, pytanie o miasta na weekend „w kraju na wschodzie, który daje dużo za pieniądze”; pytanie bez nazwy Polski. (część I, rozdz. 8)

„Polska jest silnie bronionym sojusznikiem NATO. To w zasadzie jedno z najbezpieczniejszych miejsc w Europie.”

Gemini, USA, pytanie osoby, której rodzice martwią się wyjazdem do Polski; pomiar tematyczny z października. (część II, rozdz. 8)

Cytaty to pojedyncze odpowiedzi, nie oceny modeli. Pełne cytaty z oryginałem i identyfikatorem odpowiedzi są w dokumentach „Kluczowe ustalenia i cytaty”.

Materiały do pobrania

Dla redakcji dostępne są dwa wyciągi (część I i część II), dokumenty „Kluczowe ustalenia i cytaty” dla każdej części oraz 12 notatek lokalnych, po jednej na rynek. Raport ukazuje się po polsku i po angielsku („The Generative Portrait of Poland”).

Raport mierzy odpowiedzi modeli zwrócone przez API w datowanym oknie (badanie główne 25 sierpnia – 28 września 2026; pomiary kontrolne i dodatkowe 30 września – 2 listopada 2026), nie to, co widać w aplikacji konsumenckiej, nie ruch na stronach i nie skuteczność żadnej kampanii. Nie prognozuje decyzji inwestycyjnych i nie ocenia pracy żadnej instytucji. Nie układa rankingu rynków ani modeli. Liczb z badania i z krótkiej listy nie łączy, bo to dwa zbiory z osobnymi mianownikami. Aprobaty poszczególnych modeli nie porównuje w tekście głównym, bo cztery z nich miały w badaniu limit długości odpowiedzi (aneks). Jest datowanym stanem, czyli mapą semantyczną Polski w odpowiedziach sześciu modeli na pytania osób i firm z 12 rynków, i tak należy go czytać.